Boya Kurutucuları

Boya Kurutucuları
Boyanın içerisinde yer alan katkı maddeleri az miktarlarda kullanılmalarına rağmen çok önemli parametrelerdendir. Bunlardan biri de kurutuculardır. Kurutucu kullanılmayan bir boyanın kuruması haftalar sürerken aynı boya uygun bir kurutucu formulasyonu ile birkaç saatte kurur. Kurutucuların kuruma olayındaki görevleri reaksiyonları hızlandırmalarıdır. Kurutucular kuruyan ve yarı kuruyan yağlara yada bunları yapısında bulduran reçinelere,boyalara ve verniklere uygulandığında kurumalarını, filmlerinin sertleşmelerini hızlandıran çoğunlukla metalik yapılardır. Doymamış yağ asitlerinin kuruması oto oksidasyon ile olur.
Doymamış yağ asitleri havanın oksijeni ile hidroperoksit ve peroksitler oluşturur. Bunlar da dekompoze olup serbest radikalleri oluşturur ve bunlar da birbirleriyle reaksiyona girerek üç boyutlu bir çapraz bağlar oluşturup yüksek moleküllü bir yapı ve kuru film tabakası oluştururlar.
Kurutucular, 7-18 karbon içeren organik asitlerin metallerle oluşturduğu ürünlerdir. Birçok metal çeşitli şekillerde kurumaya yardımcı olması için kullanılır. Aktif kurumayı sağlamak için Co (kobalt), Mn (mangan) ve Va (vanadyum) gibi primer kurutucular, diğerleri ise daha az etkili olan ama primer kurutucularla kullanıldıklarında kuruma ve film özelliğini arttıran Ca (kalsiyum), Pb (kurşun), Zr (zirkonyum), Zn (çinko) metal kurutucularıdır. Primer kurutucularla kullanılan yardımcı kurutucular çiftebağ taşımadıkları için hidroperoksitlerin dekompozisyonunu etkilemeyen metallerdir. Kurutucular istenilen özelliğe göre karışım şeklinde kullanılır.

Primer Kurutucular:
Kobalt:

Kobalt bir üst yüzey kurutucusudur, ticari olarak % 1-12 arası metal yüzdesinde satılmaktadır. En yüksek düzeyde oksijen absorbladığı için en aktif kurutucudur. Çok miktarda kullanıldığında matlık, kırınganlık gibi bozukluklar oluşturabildiği gibi az miktarda kullanıldığında bile kurumada etkilidir.
Mangan:
Kobalt kadar olmasa da aktif bir kurutucudur. Boya yüzeyi ile altı arasındaki kuruma olayında en etkili kurutucudur. Mangan hem yüzey (oksidasyon) hem de dip (polimerizasyon) kurutucusudur. Koyu rengi nedeniyle beyaz boyalarda kullanılmaz. Kobaltın tersine kurşun ile kullanıldığında daha sert film oluşturur.
Yardımcı Kurutucular:
Kurşun:

Ticari olarak %24-36 metal yüzdelerinde satılmaktadır.Her sıcaklık aralığında boya filminin alt ve ara tabakasında kurumayı sağladığı için tercih edilir. Ama zehir etkisi nedeniyle kullanımı azalmaktadır. Fazla miktarda kullanıldığında bazı reçinelerle reaksiyona girerek bulanıklık veya çökelti oluşturacağı için kalsiyumla birlikte kullanılabilir.
Kalsiyum:
En çok kullanılan kurutuculardandır. Aktif kurutucuların etkisini arttırır. Kurşunla beraber ya da kurşunsuz kullanıldığında düşük sıcaklık ve nemli ortamlarda kurumaya çok yarımcı olur. Ticari olarak %4-5 metal yüzdelerinde satılmaktadır.
Zirkonyum:
Kurşun kurutucuların zehirli olmaları nedeniyle onların yerine tercih edilir. Ticari olarak %6-18 metal yüzdelerinde kullanılmaktadır. Kobalt ve Mangan gibi aktif kurutucuların etkisini büyük ölçüde arttırır. Yüzey yapışmasına karşı çok etkilidir.
Çinko:
Yüzeyi açık bıraktığı için boyalarda daha sert film tabakasının oluşmasını sağlar. Ayrıca çok iyi bir pigment dispersiyonudur. Kobalt ile kombine olarak kullanıldığında sert bir film verir.

Demet Darcan
Üretim Müdürü / Production Manager
Akpa Kimya Ambalaj San.ve Tic. Ltd. Şti.